صُحُفِ إِبْرَاهِیمَ وَمُوسَى - سوره اعلی آیه 29

ابراهیم
ابراهیم كیست؟ ابراهیم از دید قران؟
ابراهیم شناسی - ابراهیم كه بود و كه هست؟
ابراهیم دارای صحیفه بوده است.
موضوع سوره اعلی در صحف ابراهیم و موسی آمده است.
ماجرا چیست؟
ماجرایی كه در صحیفه ابراهیم آمده است؟
صحیفه ابراهیم و موسی از صحیفه های اولی هستند.
قد افلح من ذكی و ذكر اسم ربه فصلی

تَرَى الظَّالِمِینَ مُشْفِقِینَ مِمَّا كَسَبُوا وَهُوَ وَاقِعٌ بِهِمْ وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فِی رَوْضَاتِ الْجَنَّاتِ لَهُم مَّا یَشَاؤُونَ عِندَ رَبِّهِمْ ذَلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الكَبِیرُ﴿۲۲﴾
[در قیامت] ستمگران را از آنچه انجام داده‏اند هراسناك مى‏بینى و [جزاى عملشان] به آنان خواهد رسید و كسانى كه ایمان آورده و كارهاى شایسته كرده‏اند در باغهاى بهشتند آنچه را بخواهند نزد پروردگارشان خواهند داشت این است همان فضل عظیم(۲۲)
ذَلِكَ الَّذِی یُبَشِّرُ اللَّهُ عِبَادَهُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ قُل لَّا أَسْأَلُكُمْ عَلَیْهِ أَجْرًا إِلَّا الْمَوَدَّةَ فِی الْقُرْبَى وَمَن یَقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهُ فِیهَا حُسْنًا إِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ شَكُورٌ﴿۲۳﴾
این همان [پاداشى] است كه خدا بندگان خود را كه ایمان آورده و كارهاى شایسته كرده‏اند [بدان] مژده داده است بگو به ازاى آن [رسالت] پاداشى از شما خواستار نیستم مگر دوستى در باره خویشاوندان و هر كس نیكى به جاى آورد [و طاعتى اندوزد] براى او در ثواب آن خواهیم افزود قطعا خدا آمرزنده و قدرشناس است(۲۳)
---
انسان هایی كه به خود ظلم می‌كنند، چنان به وضعیتی دچار می‌شوند كه همه آنان را بدید بیچارگی و واماندگی می‌نگرند و این بدلیل آنچه كه كسب كرده اند می‌باشد.
 و  آنان كه ایمان و عمل صالح دارند در روضات الجنات به هرآنچه كه خواهند می‌رسند.
در حقیقت این عالم به كسانی باید ترحم كرد كه بخود ظلم می‌كنند.
---
رضوان الجنات بشارتی است برای كسانی كه به گفته رسول (ص) یعنی محبت و عشق ورزیدن به خویشان عمل كرده باشند و عمل می‌كنند.
غفران خداوند زمانی شامل آدمی می‌شود كه او نسبت به خویشان خود مودت و محبت داشته باشد.
در اكثر تفاسیر ارتباط این آیه را به اهل بیت دانسته اند یعنی پیامبر از مردم هیچ انتظاری ندارد جز اینكه نسبت به اهل بیت نبوت عشق بورزیم. بی شك چنین دیدگاهی دور از حقیقت نیست اما در صورتی كه چنین فرض شود پیامبر هیچ اجری نسبت به رسالت خود از مردم نمی‌خواهد جز محبت و عشق‌ورزی نسبت به خاندان نبوت و طهارت علیهم السلام چنین برداشت می‌شود كه این گفته به خودی خود نقض می‌شود چراكه در صورت محبت و عشق ورزی به ایشان نوعی اجر و پاداش به وجود پاك پیامبر (ص) حساب می‌شود. اما در صورتی كه این برداشت شود كه منظور نیكی به خویشان است. برداشت اول نیز اثبات می‌شود چراكه این سلسله عشق ورزی میان همه مردم وجود دارد و اگر به آن عمل شود كه همان عمل صالح است به وجود نازنین اهل بیت عصمت و طهارت نیز شامل می‌شود.
یكی از اعمال صالحی كه در صورت انجام  انسان را  به روضات الجنات می‌رساند  عشق ورزیدن به خویشان است.
---

وَیَسْتَجِیبُ الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَیَزِیدُهُم مِّن فَضْلِهِ وَالْكَافِرُونَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِیدٌ﴿۲۶﴾
و [دعاى‏] كسانى را كه ایمان آورده و كارهاى شایسته كرده‏اند اجابت مى‏كند و از فضل خویش به آنها زیاده مى‏دهد، ولى كافران را عذابى سخت خواهد بود. سوره شوری آیه 26
---
اهل ایمان و عمل صالح مستجاب الدعوه می‌باشند.
فضل خداوند شامل اهل ایمان و عمل صالح می‌شود.
زیادت خداوند شامل اهل ایمان و عمل صالح است. زادتهم شامل این گروه است.
حساب صالحین و كافرون از یكدیگر جداست، جزای كافران جز عذاب شدید نیست.
نتیجه عدم عمل صالح كفر است و نتیجه آن عذاب شدید.
استجابت و زیادت و هرآنچه در جهت پیشرفت انسان است شامل اهل ایمان و عمل صالح است.
---

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهِ وَمَنْ أَسَاء فَعَلَیْهَا ثُمَّ إِلَى رَبِّكُمْ تُرْجَعُونَ﴿۱۵﴾
هر كه كارى شایسته كند، به سود خود اوست و هر كه بدى كند به زیانش مى‏باشد، سپس به سوى پروردگارتان بازگردانده مى‏شوید. سوره جاثیه آیه 15
---
تاثیر  عمل صالح بر نفس و خود انسان است.
شدت گناه بر نفس تاثیر می‌گذارد و همانطور كه در آیه 21 همین سوره نیز اشاره شده گناهان باعث مجروخ شدن انسان می‌شوند.
نتیجه اعمال صالح و اعمال غیر صالح انسان درست بر خود انسان است پس اول كسی كه سود می‌كند و اول كسی كه زیان می‌كند خود انسان است.

أًمْ حَسِبَ الَّذِینَ اجْتَرَحُوا السَّیِّئَاتِ أّن نَّجْعَلَهُمْ كَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ سَوَاء مَّحْیَاهُم وَمَمَاتُهُمْ سَاء مَا یَحْكُمُونَ﴿۲۱﴾
آیا كسانى كه مرتكب زشتى‏ها شدند پنداشته‏اند كه آنها را مانند كسانى قرار مى‏دهیم كه ایمان آوردند و كارهاى شایسته كردند [و] حیات و مماتشان یكسان است؟ بد قضاوتى دارند. سوره جاثیه آیه 21
---
انسان‌ها به واسطه گناهان به نفس خود جراحت وارد می‌كنند.
انسان‌های گناهكار می‌پندارند كه جزو كسانی هستند كه عمل صالح می‌كنند و مانند ایشان جزاء خواهند داشت.
خداوند بطور واضح می‌فرماید ایشان دل خوش نكنند چراكه هیچ گاه حیات و ممات انسان های با ایمان و عمل صالح مانند ایشان نخواهد بود و این دو گروه یعنی گناهكاران و كسانی كه عمل صالح دارند در حیات و مماتشان متفاوتند.
این حساب كتابی كه ایشان می‌كنند كاملا غلط بوده و قضاوتی واهی است.
وقتی انسان مومنی میمیرد آنچه كه برای او اتفاق می‌افتد جدا از كسانی است كه به نفس خود جراحت وارد كرده و ضربه زده اند یعنی مواجهه ایشان با مرگ چیز دیگری خواهد بود.
حیات انسان مجروح با انسان سالم حتما متفاوت است.
كسی كه چشم و گوش و دست و پای خود را مجروح ساخته هیچ وقت مانند انسانی كه سالم و سرحال است از نعمت‌ها بهره‌مند نخواهد بود.
آیا كسی كه می بیند و كسی كه نمی‌بیند یكسانند و یكسان بهره می‌برند.
انسان‌ها تا زمان مرگ از حقیقت وجودی خود و صورت واقعی نفس خود بی‌خبرند چراكه پوست و گوشت باعث مخفی شدن اصل و سیرت آدمی است. پس زمانی كه انسان میمیرد آنچه را كه به خود كرده را می‌فهمد.
اگر به دست خود آسیب رسانده و اگر چشمانش از فروغ افتاده و یا اگر قدرت‌های او شامل زادتهم‌های الهی گشته باشد همه و همه را درخواهد یافت.
پس اینكه انسان خود را بدون محاسبه درست و حسابی در جایگاه كسانی قرار دهد كه ایمان و عمل صالح دارند، بد محاسبه‌ای كرده و قضاوت بدی در انتظار اوست.
----

فَأَمَّا الَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ فَیُدْخِلُهُمْ رَبُّهُمْ فِی رَحْمَتِهِ ذَلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْمُبِینُ﴿۳۰﴾
و اما كسانى كه ایمان آورده و كارهاى شایسته كرده‏اند پس پروردگارشان آنان را در جوار رحمت‏خویش داخل مى‏گرداند این همان كامیابى آشكار است  سوره جاثیه (۳۰)
وَأَمَّا الَّذِینَ كَفَرُوا أَفَلَمْ تَكُنْ آیَاتِی تُتْلَى عَلَیْكُمْ فَاسْتَكْبَرْتُمْ وَكُنتُمْ قَوْمًا مُّجْرِمِینَ﴿۳۱﴾
و اما كسانى كه كافر شدند [بدانها مى‏گویند] پس مگر آیات من بر شما خوانده نمى‏شد و[لى] تكبر نمودید و مردمى بدكار بودید. سوره جاثیه(۳۱)

---
داخل شدن به رحمت خداوند لازمه‌اش ایمان و عمل صالح است.
فوز ویژه‌ای كه خداوند از از آن نام برده رحمت اوست.
ادخال در رحمت مستقیم توسط خود خداوند انجام می‌شود.
ایمان عامل عمل صالح و استكبار نتیجه كفر است.
كسانی كه ایمان و عمل صالح ندارند ممكن است از كافران باشند.
نتیجه كفر انجام ندادن عمل صالح است.

إِنَّهَا لَإِحْدَى الْكُبَرِ﴿۳۵﴾
نَذِیرًا لِّلْبَشَرِ﴿۳۶﴾
لِمَن شَاء مِنكُمْ أَن یَتَقَدَّمَ أَوْ یَتَأَخَّرَ﴿۳۷﴾
كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ رَهِینَةٌ﴿۳۸﴾
---
قران انذار است برای بشر
خداوند این چنین خواسته است تا انسان به وسیله قران تقدم و تاخر خود را رقم زند.
پیشرفت انسان توسط قران صورت می‌پذیرد.
پیشرفت با قران است.
آدمی با قران پیشرفت خواهد كرد و در نتیجه پیشرفتی كه جز با قران باشد پیشرفت محسوب نمی‌شود.
انسان در گرو خواستن خود است، این خواسته انسان است كه او را اهل یمین یا شمال می‌كند و اهل یمین با قران اهل یمین می‌شوند.
---

وَوَصَّیْنَا الْإِنسَانَ بِوَالِدَیْهِ إِحْسَانًا حَمَلَتْهُ أُمُّهُ كُرْهًا وَوَضَعَتْهُ كُرْهًا وَحَمْلُهُ وَفِصَالُهُ ثَلَاثُونَ شَهْرًا حَتَّى إِذَا بَلَغَ أَشُدَّهُ وَبَلَغَ أَرْبَعِینَ سَنَةً قَالَ رَبِّ أَوْزِعْنِی أَنْ أَشْكُرَ نِعْمَتَكَ الَّتِی أَنْعَمْتَ عَلَیَّ وَعَلَى وَالِدَیَّ وَأَنْ أَعْمَلَ صَالِحًا تَرْضَاهُ وَأَصْلِحْ لِی فِی ذُرِّیَّتِی إِنِّی تُبْتُ إِلَیْكَ وَإِنِّی مِنَ الْمُسْلِمِینَ﴿۱۵﴾ سوره احقاف
---
عملی كه رضایت خداوند را جلب كند عمل صالح است.
خداوند در این آیه انسان را توصیه و وصیت به احسان به والدین می‌كند (بالاخص با توجه به اشاره بعدی مادر).
چه عاملی در این آیه مایه رضایت خداوند خواهد شد؟
دستور و وصیتی كه در این آیه به انشان شده است احسان به پدر و مادر است پس می‌توان نتیجه گرفت هركس به پدر و مادر خود احسان كند موجبات جلب رضایت خداوند را فراهم خواهد كرد. پس احسان به پدر و مادر عمل صالح است.
و جالب است كه یكی از شرایط مسلم شدن نیز احسان به پدر و مادر است چراكه در آخر آیه به آن اشاره شده است.
---

وَالَّذِینَ آمَنُوا وَعَمِلُوا الصَّالِحَاتِ وَآمَنُوا بِمَا نُزِّلَ عَلَى مُحَمَّدٍ وَهُوَ الْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ كَفَّرَ عَنْهُمْ سَیِّئَاتِهِمْ وَأَصْلَحَ بَالَهُمْ﴿۲﴾
و آنان كه ایمان آورده و كارهاى شایسته كرده‏اند و به آنچه بر محمد [ص] نازل آمده گرویده‏اند [كه] آن خود حق [و] از جانب پروردگارشان است [خدا نیز] بدیهایشان را زدود و حال [و روز]شان را بهبود بخشید(2) سوره محمد (ص)

---
ایمان داشتن به قران یكی از عوامل از بین رفتن گناهان است.
اصلاح وضعیت انسان منوط به ایمان و عمل صالح و ایمان به قران است.
كسانی كه عمل صالح انجام می‌دهند به قران نیز ایمان دارند.
حقیقت این عالم قران است.
حق قران است.
---

كَلَّا بَل لَا یَخَافُونَ الْآخِرَةَ﴿۵۳﴾

كَلَّا إِنَّهُ تَذْكِرَةٌ﴿۵۴﴾

فَمَن شَاء ذَكَرَهُ﴿۵۵﴾

وَمَا یَذْكُرُونَ إِلَّا أَن یَشَاءَ اللَّهُ هُوَ أَهْلُ التَّقْوَى وَأَهْلُ الْمَغْفِرَةِ﴿۵۶﴾

چنین نیست كه آنان مى‏گویند بلكه آنها از آخرت نمى‏ترسند(۵۳)

چنین نیست كه آنها مى‏گویند آن قرآن یك تذكر و یادآورى است(۵۴)

هر كس بخواهد از آن پند مى‏گیرد(۵۵)

و هیچ كس پند نمى‏گیرد مگر اینكه خدا بخواهد او اهل تقوا و اهل آمرزش است(۵۶)

سوره مدثر

---

مشیت الهی و خواسته الهی همراه ذكر است.

ذكر معاد ازجمله اذكاری است كه پیاپی به آن اشاره می‌شود.

حقیقت مرگ برای انسان مشیتی است انسان ساز.

مشیت خداوند در تذكر گرفتن انسان از معاد و یوم تقوم است.

اگر انسان با یاد مرگ پند و ذكر گیرد این همان خاسته خداوند است. خاسته ای كه خداوند برای انسان مشیت كرده است.

تقوی و مغفرت الهی برای كسانی شامل می‌شود كه اهل ذكر باشند و  خاسته باشند از این ذكر پند گیرند.

صفت تقوی و مغفرت خداوند برای كسانی جلوه می‌كند كه بخواهند از آخرت و یاد مرگ پند گیرند.